مصطفى النوراني الاردبيلي

264

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

سنگ كليه يا مثانه دارند يا مبتلا به استسقاء شده‌اند نيز با آن معالجه مىشوند . « 3 » زبان گنجشك گل fraxinus americana linne ( fam oleaceae ( داراى ماده گلوكسايدى به نام فراكسين c 61 h 8 o 5 وتانين مىباشد كه مقوى و قابض است و مقدار خوراك آن 2 گرم است . * زبد البحر مشخصات : كف دريا را به لغت رومى : القيونيا و اقونيا و به سريانى : كفراديها گويند و به هندوى سمدربهين گويند . نوعى است از حيوان دريا و معدن او در بحر عدن است و نهايت اندازه او بدستى باشد و زبد البحر آن استخوان باشد و طريق تحصيل او آن است كه چون او را بگيرند استخوان آن را جدا كنند يا چون او بميرد و آب دريا بر سواحل اندازد آن استخوان از او جدا شود و باقى او چنان باشد كه گويى پرده‌هاست بر هم ديگر پوشيده و مراد اهل جزاير و سواحل درياى عدن زهره اين حيوان است و آنچ به او نبشته شود در غايت براقت و سياهى بود . زبد البحر پنج نوع است : نوع اول : آن است كه جرم او درشت باشد و از وى بوى كريه به مشام رسد چنان كه پوست حيوان كه گنده شود و شكل او به اسفنج مشابهت دارد . نوع دوم : به مقدار ازين درازتر باشد و جرم او سبك‌تر بود و در ميانه او چيزى باشد . نوع سوم : آن است كه از جمله انواع لطيفتر است و اين نوع به كرم ماند به صورت و لون بنفسجى باشد . نوع چهارم : آن است كه جرم او سبك بود و به صندل ماند كه او را پاكيزه نكرده

--> ( 3 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 112 .